Is weefwerk kunst?

Als jij een wever of weefster bent, krijg je vast ook wel eens de vraag of jouw weefwerk onder de noemer ‘kunst’ valt of niet. Soms kan het leuk zijn om erover na te denken, soms kun je ook het gevoel hebben dat je in de verdediging wordt gedrongen. In de loop der jaren heb ik hier meerdere gesprekken over gevoerd, en hieronder kun je lezen hoe ik er op dit moment over denk. Ik ben ook benieuwd naar jouw gedachten hierover, dus schrijf vooral een reactie, ik beloof dat ik ze lees en beantwoord!

Ambachtsvrouw

Weven is een ambacht, in de betekenis van ‘vak waarbij je iets met de hand maakt’, ofwel handwerk dat wordt aangeleerd om een beroep mee uit te oefenen, namelijk de productie en verwerking van materiële goederen.

Hoewel ik veel tijd doorbreng met weven, en omijn weefwerk soms ook verkoop, is het nooit mijn bedoeling geweest om er mijn beroep van te maken. In die zin ben ik dus geen ambachtsvrouw, maar wel in de zin van ‘handmatige productie’ van dekens, sjaals en huishoudtextiel.

Voor mijn gevoel ben ik vooral ambachtelijk bezig als ik dingen maak volgens een bepaald bestaand stramien, zoals sjaals in visgraatpatroon, of wanneer ik voor een bepaald garen een patroon uitkies waarmee dat garen het beste tot zijn recht komt. Met andere woorden: als er weinig of geen ontwerpen bij komt kijken. Daarmee wil ik niet wil zeggen dat ambachtslieden niet ontwerpen. Ik heb het hier over mijn persoonlijke ervaring van mijn eigen werk.

Vormgever/ontwerper/maker

Voor het grootste deel van mijn werk geldt dat ik op basis van een keuze uit garens, kleuren, weefpatronen en grafische vlakverdeling probeer een visueel aantrekkelijk product te weven. Hierbij zie ik mezelf als vormgeefster, maakster of ontwerpster, en tevens, nog altijd, als ambachtsvrouw.

Kunstenares

Dan is er nog een klein deel van mijn werk waarin ik probeer om een bepaald beeld, gevoel of thema weer te geven in een weefwerk. Door de beperkingen van het weven, waarbij draden elkaar altijd in een hoek van 90° kruisen, word je gedwongen tot een proces van sublimeren en abstraheren, het zoeken van de weeftechniek en de kleuren waarmee het beeld/thema/gevoel het beste tot uitdrukking kan worden gebracht. Dit is een bijzonder boeiend en intensief proces, en het werk dat hier uit voortkomt kan met recht kunst genoemd worden.

Er zijn veel wevers en weefsters die kunst maken, zoals Theo Rooden, Susie Taylor,

Paulien van Asperen, en Babs van den Thillart, om er een paar te noemen die ik bewonder.

Van mijn eigen werk vind ik echter dat het grotendeels onder de noemer 'ambacht' valt. Vreemd genoeg krijg ik vaak de reactie dat ik mezelf ‘naar beneden haal’ als ik mezelf vooral als vormgeefster of maakster zie. Alsof kunst beter of ‘hoger’ is dan vormgeving of ambacht. Ik zie al deze processen als even waardevol en vervullend, ze bieden mij de mogelijkheid alle aspecten van het weven te onderzoeken, te doorgronden en te benutten.

En wat vind jij?